# Tachikawa Ki-55 trainer

Dit is mijn eerste modelvliegtuig dat ik heb gemaakt. Ik heb een hoop foutjes gemaakt, maar deze zullen allemaal dienen als leermomenten voor het volgende model.

---

## De winkel

Ik heb deze 1/72 schaal kit van Fujimi gevonden bij [Flashie](https://www.flashie.nl/), een winkel in Eindhoven voor €18.00. Deze winkel heeft van alles gerelateerd aan luchtvaart. Boeken, helmen, decals, badges, modelkits en zelfs oude vliegtuigapparatuur. Als je een fan bent van (militaire) vliegtuigen, dan is deze winkel absoluut een bezoekje waard, er is erg veel te zien daar!

De Tachikawa Ki-55 kit ving mijn aandacht vanwege de prachtige illustratie op het doosje. Een zachte blauwe lucht met een oranje vliegtuig en de Fuji-berg. Het schijnt dat ik de "Cobalt Blue 1" doos heb uit 1983. Helaas heb ik nog niet de naam van de artiest kunnen achterhalen.

## Het vliegtuig

Ik kon op het internet drie overgebleven echte vliegtuigen van dit model vinden in museums. Er staat er één in Thailand, in het **Royal Thai Air Force Museum**. De anderen staan in Beijing, China, in het **Military Museum of the Chinese People's Revolution** en het **China Aviation Museum**.

De 陸軍９９式高等練習機キ５５, werd gebouwd door de Tachikawa (立川) Aircraft Company in 1940 en is een gestripte versie van de Ki-36, een bombardeer- en verkenningsvliegtuig. Toen werd het de: Type 99 advanced trainer. Type 99 betekend dat het gemaakt was in 1939, het Japanse jaar 25**99**, het jaar 14 van de Shōwa keizer. Er konden 2 piloten in, ieder met een eigen stuurknuppel in de cockpit. Kawasaki heeft ook enkele exemplaren gebouwd.

De bijnaam van de geallieerden voor dit vliegtuig was "Ida", dezelfde naam als voor de Ki-36.

De motor: Enkele Hitachi Leger Type 98 Ha-13a 9-cylinder luchtgekoelde stermotor, 510hp.

Een boek waar enkele van deze gegevens in staan is: *Japanese aircraft of the Pacific War*, door Francillon, René J. (1979). Paginas 250~254.

* ISBN: 9780370000336

Hier is een foto uit het boek, op pagina 252: *Tachikawa Ki-55 of the Kumagaya Flying School. (Aireview.)*

![boek referentie van ki-55](/images/plamo/showcase/military-airplanes/tachikawa-ki-55-trainer/screenshot-Japanese-aircraft-of-the-Pacific-War-by-Francillon-Rene-J)

Enkele specificaties volgdens de instructies die bij de kit zaten:


* Bemanning: 2
* Vleugel-lengte: 11.80m
* Lengte: 8.00m
* Hoogte: 3.64m
* Vleugel-oppervlakte: 18.1m²
* Maximum snelheid: 349km/h
* Ledig gewicht: 1292kg

Een geavanceerd model, de Ki-72, zou intrekbare wielen krijgen en een 600hp Hitachi Ha-38 negen cylinder motor met een propeller met 3 bladen. Dit model was ontworpen door Tachikawa, maar is nooit gebouwd.

## Het model

![Fujimi Ki-55 trainer kit](/images/plamo/showcase/military-airplanes/tachikawa-ki-55-trainer/20250625_201532)

De Ki-55 trainer heeft geen ramen aan de onderkant van het toestel, die bedoeld waren voor verkenning en om de bommen te monitoren die de Ki-36 had. De gaten en de transparante onderdelen voor deze ramen zitten echter wel bij de kit. Waarschijnlijk heeft Fujimi de mallen gebruikt van de Ki-36 en deze gevuld met oranje plastic om de Ki-55 kit te kunnen maken. Helaas staat hier ook niets van opgeschreven in de instructies van de kit.

Ik gebruikte Tamiya putty om de gaten op te vullen, met een broodclipje aan de binnenkant.

![puttied onderkant 1](/images/plamo/showcase/military-airplanes/tachikawa-ki-55-trainer/20250627_181237)

![puttied onderkant 2](/images/plamo/showcase/military-airplanes/tachikawa-ki-55-trainer/20250630_174834)

### Koepel maskering

Ik gebruikte Tamiya maskeertape en -vloeistof om de koepel van de cockpit dicht te maken.

![koepel gemaskeerde randjes](/images/plamo/showcase/military-airplanes/tachikawa-ki-55-trainer/20250704_234014)

![koepel maskeervloeistof](/images/plamo/showcase/military-airplanes/tachikawa-ki-55-trainer/20250705_161746)

### Dichtmaken van gaten

Er zitten een aantal gaatjes in dit model, die onderdeel zijn van het proces waarbij de kits gemaakt worden in de fabriek. Deze zijn ook opgevuld met putty en daarna met schuurpapier vlak gemaakt. Helaas zijn er sommige nog een klein beetje zichtbaar gebleven. Ik merkte dat sommige gaten niet mooi vlak waren, dus heb ik de primer er af geschuurd en opnieuw putty aangebracht.

![puttied onderkant nog een keer](/images/plamo/showcase/military-airplanes/tachikawa-ki-55-trainer/20250708_193042)

![puttied onderkant geschuurd](/images/plamo/showcase/military-airplanes/tachikawa-ki-55-trainer/20250710_002105)

![puttied gaatjes zijkant](/images/plamo/showcase/military-airplanes/tachikawa-ki-55-trainer/20250713_232606)

![zijkanten in de primer](/images/plamo/showcase/military-airplanes/tachikawa-ki-55-trainer/20250714_132244)

### Cockpit

Ik dacht dat het wel leuk zou zijn om met de hand de gehele cockpit met Vallejo acrylverf te schilderen. Maar achteraf gezien, is Goblin Green misschien niet de beste keuze geweest voor een cockpit-kleur. Ik had nog genoeg Kawasaki-groen als lak, wat waarschijnlijk veel beter had uitgezien.

![controlepanelen](/images/plamo/showcase/military-airplanes/tachikawa-ki-55-trainer/20250710_214643)

![goblin green cockpit kleurtje](/images/plamo/showcase/military-airplanes/tachikawa-ki-55-trainer/20250710_232652)

![cockpit](/images/plamo/showcase/military-airplanes/tachikawa-ki-55-trainer/20250715_220401)

Ik heb de primer van de randjes van de vliegtuigromp geschuurd zodat ik deze later met cement kon vastmaken.

![zijkanten geschuurd](/images/plamo/showcase/military-airplanes/tachikawa-ki-55-trainer/20250715_221349)

### Vleugels vastgemaakt aan de romp

Nu wilde ik de vleugel vastmaken aan de vliegtuigromp. Ik heb de naden dichtgemaakt met putty en deze vervolgens geschuurd. Toen merkte ik dan enkele lijnen van de panelen niet mooi op elkaar aansluiten. Om het één geheel te maken, heb ik bestaande lijnen dicht gemaakt met putty en nieuwe lijnen gekrast die wel aansluiten. De cockpit is nu ook gemaskeerd.

![puttied vleugels aan romp bovenkant](/images/plamo/showcase/military-airplanes/tachikawa-ki-55-trainer/20250716_231630)

![puttied vleugels aan romp onderkant](/images/plamo/showcase/military-airplanes/tachikawa-ki-55-trainer/20250716_231654)

Ik gebruikte speciale tape om krassen en een beitel van Sujiborido die ik heb gekocht bij de hobby show in Shizuoko in 2025.

![gekraste lijnen in zijkant 1](/images/plamo/showcase/military-airplanes/tachikawa-ki-55-trainer/20250717_221727)

![gekraste lijnen in zijkant 2](/images/plamo/showcase/military-airplanes/tachikawa-ki-55-trainer/20250717_225553)

### Kleuren

![model in de primer](/images/plamo/showcase/military-airplanes/tachikawa-ki-55-trainer/20250720_221811)

De kleur van een vliegtuigmodel is altijd een moeilijk onderwerp om accuraat te krijgen met het werkelijke vliegtuig. De trainer in het museum in Thailand lijkt vooral geel, terwijl de illustratie op het doosje een meer oranje indruk geeft. Ik had Mr. Color C-109 "Character Yellow" van Mr. Hobby geprobeerd, die vrij accuraat bleek te zijn met de kleur op het doosje. Ik vond deze kleur best mooi, dus ik heb deze maar gebruikt.

![model in eerste kleur](/images/plamo/showcase/military-airplanes/tachikawa-ki-55-trainer/20250721_195653)

Ik gebruik deze druppelflesjes om de lak te mengen met de leveling thinner, wat mijn airbrush-proces flink heeft versneld. Ik doe een metalen balletje in het flesje zodat ik de verf makkelijk kan mengen als deze een tijdje heeft stilgestaan.

![model in eerste kleur flesje](/images/plamo/showcase/military-airplanes/tachikawa-ki-55-trainer/20250721_195715)

![andere onderdelen geairbrusht](/images/plamo/showcase/military-airplanes/tachikawa-ki-55-trainer/20250726_001610)

Dit zijn de kleuren lak die ik heb gebruikt voor het model. Ik heb op Wikipedia gelezen dat dit toestel een "2-bladed wooden propellor" heeft, dus daarom gaf ik het een bruine kleur. De witte lijntjes zijn mijn eigen inbrenging.

![hoofdkleuren](/images/plamo/showcase/military-airplanes/tachikawa-ki-55-trainer/20250726_001719)

### Paneellijnen

Ik heb Tamiya panel line accent color (brown) gebruikt om de lijnjes te vullen. Het is een zeer vloeibare emailleverf. Rechts zie je enkele gevulde lijnen en links enkele die nog niet gevuld zijn. Het is een leuk deel van het process. Nadat alle lijnen nagekrast waren met een beiteltje, is het best bevredigend om de verf door al die lijnen te zien vloeien.

![paneellijnen](/images/plamo/showcase/military-airplanes/tachikawa-ki-55-trainer/20250726_110435)

### Motorkap

De motorkap had een klein probleem. De achterkant was open, dus als je het vliegtuig van achteren bekeek, kan je een gat zien aan beide kanten. Ik heb wat broodclipjes gebruikt om deze gaten te vullen om dit probleem op te lossen.

![motorkap](/images/plamo/showcase/military-airplanes/tachikawa-ki-55-trainer/20250726_185431)

![motokap vastgemaakt](/images/plamo/showcase/military-airplanes/tachikawa-ki-55-trainer/20250726_192744)

### Decals

Ik had geluk, want de decals waren in goede staat. Ik had gelezen dat vooral de rode hinomaru roundels makkelijk konden scheuren. Maar nadat ik ze lange tijd in water had laten weken, kon ik deze decals makkelijk aanbrengen aan het model. Het is wel een uitdaging om ze mooi symmetrisch te krijgen.

Er staat een kanji karakter 大 op het hoogteroer en een katakana karakter ホ op de motorkap. Het zwarte karakter 大 met witte randen lijkt het symbool te zijn van de **Tachiara Flying School** te zijn, uit Fukuoka. Volgens deze bron: [bookmice.net](http://www.bookmice.net/darkchilde/japan/war302.html), dit book: "Nakajima Ki.43 Hayabusa I-III", had dit symbool daar in staan op een apart kleurenvel met insignia. Maar dit is zover de enige bron die ik voor nu kon vinden. Ik heb ook dit boek gekochtbij [Flashie](https://www.flashie.nl/), maar het had een ander kleurenvel. Mijn boek is no.13 in de reeks, die ook een kleurenvel heeft met no.13. Maar het boek uit de bron is no.15 en heeft een kleurenvel met no.10 staan.

Het ホ karakter is waarschijnlijk een aanduiding om deze te onderscheiden van andere toestellen van hetzelfde type. De andere beschikbare karakters op het decalvel zijn い en へ.

* ISBN: 9780850450224

![decals](/images/plamo/showcase/military-airplanes/tachikawa-ki-55-trainer/20250727_145512)

De banden van het wiel zijn geairbrusht, de rest is geschilderd met acrylverf en washes.

![wieles](/images/plamo/showcase/military-airplanes/tachikawa-ki-55-trainer/20250727_165434)

![model met decals aangebracht](/images/plamo/showcase/military-airplanes/tachikawa-ki-55-trainer/20250727_173708)

### De ondergrond voorbereiden

Nu moest ik een ondergrondje maken om het model op te kunnen zetten. Ik dacht dat het Japanse symbool van de reizende zon wel mooi zou zijn. Ik denk dat ik dit al eens eerder heb gezien bij een tentoonstelling. Ik heb enkele van deze spiegels van de kringloopwinkel gehaald.

Ik dacht dat het handig zou zijn om te beginnen met de cirkel. I gebruikte een sakekopje die ik ooit als cadeautje had gekregen van een brouwer in Ōgaki als vorm voor het gat. Daarna primer gespoten, vervolgd door Tamiya LP-7 "pure red" lak.

Maar, een spiegel heeft een erg glad oppervlak, dus het is vrij lastig voor de verf om zich vast te houden. Het kan makkelijk eraf breken.

![Rondje gesneden voor de zon](/images/plamo/showcase/military-airplanes/tachikawa-ki-55-trainer/20250726_172300)

Daarna wou ik de lijnen van de zon maken met individuele stukken maskeertape. Maar om deze netjes recht te krijgen was best lastig. Ik heb besloten om niet hiermee verder te gaan.

![Gefaalde poging om te maskeren](/images/plamo/showcase/military-airplanes/tachikawa-ki-55-trainer/20250731_220221)

Ik printte de vlag daarna op papier en gebruikte dat als stencil om stukken maskeertape uit te snijden.

![maskeertape stencil](/images/plamo/showcase/military-airplanes/tachikawa-ki-55-trainer/20250802_002045)

Om het makkelijker te maken om de tape vast te maken, heb ik het in vier stukken gesneden.

![maskeertape stencil delen](/images/plamo/showcase/military-airplanes/tachikawa-ki-55-trainer/20250802_160228)

![ondergrond klaar met maskering](/images/plamo/showcase/military-airplanes/tachikawa-ki-55-trainer/20250802_163745)

En daarna geairbrusht met Tamiya LP-7 "pure red".

![ondergrond geairbrusht](/images/plamo/showcase/military-airplanes/tachikawa-ki-55-trainer/20250803_171119)

### Het complete model

Nadat ik de maskeertape had verwijderd, zag de ondergrond er best goed uit. Niet perfect, maar ik was er blij mee. De koepel daarentegen, had een residu aan de binnenkant zitten. Best teleurstellend.

Ik heb ook wat verwering aangebracht met wat olieverf en een Tamiya weathering setje.

![compleet model zijkant 1](/images/plamo/showcase/military-airplanes/tachikawa-ki-55-trainer/20250803_175126)

![compleet model bovenkant](/images/plamo/showcase/military-airplanes/tachikawa-ki-55-trainer/20250803_175219)

![compleet model zijkant 2](/images/plamo/showcase/military-airplanes/tachikawa-ki-55-trainer/20250803_175244)

Ik weet niet wat de oorzaak is, want ik had maskeertape aan de binnenkant van de koepel had aangebracht. I ben bang dat het lijm is die deze vlekken heeft veroorzaakt. I heb secondelijm (Cyanoacrylaatlijm) gebruikt om de koepel vast te maken aan de romp. Waarschijnlijk zijn er dampen ontstaan die vervolgens de binnenkant van de koepel hebben aangetast.

![compleet model koepel 1](/images/plamo/showcase/military-airplanes/tachikawa-ki-55-trainer/20250803_175301)

![compleet model koepel 2](/images/plamo/showcase/military-airplanes/tachikawa-ki-55-trainer/20250803_175313)

![compleet model onderkant](/images/plamo/showcase/military-airplanes/tachikawa-ki-55-trainer/20250803_175354)

![compleet model zijkant 3](/images/plamo/showcase/military-airplanes/tachikawa-ki-55-trainer/20250803_175443)

## De foutjes

Zoals ik al eerder heb beschreven, zitten er fouten in mijn werk. Ze dienen als leermomenten, om het volgende model beter te kunnen maken. Misschien is het handig voor u om mijn fouten te zien.

Ik heb de gaten niet helemaal kunnen opvullen en strak maken. Dit is het beste zichtbaar nadat het model in de primer is gezet. Daarna kan de primer er gewoon afgeschuurd worden en een nieuwe laag putty krijgen. Daarna weer in de primer zetten. Dit proces herhalen totdat het volledig vlak is.

Ik had gewoon Kawasaki Green moeten gebruiken voor het interieur van de cockpit. Ik dacht dat het wel oké zou zijn om mijn "Goblin Green" acrylverf te gebruiken van Vallejo, omdat ik dacht dat het niet veel zou uitmaken. Maar achteraf gezien, zou een mooi militair groen er toch beter hebben uitgezien.

Ik heb stukjes van de voorruit van de koepel afgeknipt, omdat ik niet goed oplette. En de koepel heeft ook die vlekken aan de binnenkant.

Soms "spuugde" mijn airbrush stukjes verf uit, wat resulteerde in kleine, maar zichtbare, druppeljes verf.

Kon jij het staartwieltje zien? Ik ook niet. Ik denk dat ik het ergens in mijn schuurtje ben kwijtgeraakt waar mijn airbrushcabine staat...

Er zit een lijmafdruk van mijn vinder op het rolroer van de linker vleugel, omdat er wat cement op mijn vinger zat en ik daarna daar het vliegtuigje pakte.

En dan zijn er nog enkele imperfecties op het spuitwerk op de spiegel, waarbij enkele stukjes zijn ofgebroken.

Tenslotte, wou ik het plezier hebben om de maskeertape te verwijderen als de allerlaatste stap van het afmaken van dit model. Doe dit niet. Omdat ik mijn fout met de vlekken in de koepel pas had ontdekt nadat ik deze had vastgemaakt, waardoor het oplossen van dit probleem heel erg moeilijk werd.

Echter, vond ik dit een heel erg leuk model om aan te werken. Ik hoop dat ik kan leren van deze fouten om het volgende model veel beter te kunnen maken!

### Externe links & bronnen

* [Wikipedia - Ki-55](https://en.wikipedia.org/wiki/Tachikawa_Ki-55)

* [Wikipedia - Ki-36](https://en.wikipedia.org/wiki/Tachikawa_Ki-36)

* [Wikipedia - Japanese military aircraft designation systems](https://en.wikipedia.org/wiki/Japanese_military_aircraft_designation_systems)

* [Wikipedia - Tachikawa Aircraft Company](https://en.wikipedia.org/wiki/Tachikawa_Aircraft_Company)

* [Wikipedia - Royal Thai Air Force Museum](https://en.wikipedia.org/wiki/Royal_Thai_Air_Force_Museum)

* [Wikipedia - Military Museum of the Chinese People's Revolution](https://en.wikipedia.org/wiki/Military_Museum_of_the_Chinese_People%27s_Revolution)

* [Wikipedia - China Aviation Museum](https://en.wikipedia.org/wiki/China_Aviation_Museum)

* [Wikipedia - Fujimi Mokei](https://en.wikipedia.org/wiki/Fujimi_Mokei)

* [Scalemates - Ki-55](https://www.scalemates.com/kits/fujimi-7a-a1-tachikawa-ki-55--649477)

* [AirHistory.net - Beijing / Military Museum](https://www.airhistory.net/photo/184974/103)

* [warbirdswalkaround - Ki-55](https://warbirdswalkaround.wixsite.com/warbirds/single-post/2017/12/27/Interwar-Rarity-Tachikawa-Ki-55)

* [bookmice.net - Nakajima Ki.43 Hayabusa I-III, unit insignia](http://www.bookmice.net/darkchilde/japan/war302.html)

Anderen die dit model hebben gebouwd:

* [Modeling Madness - Ki-55](https://modelingmadness.com/scott/axis/j/jaaf/ki55.htm)

* [J-Aircraft - Ki-36 & Ki-55 gallery](https://j-aircraft.com/gallery/army/ki-36-55_gallery.htm)